I
1.
Nad umocnionym kamieniami brzegiem
Sentado en la piedra más baja del muelle,
Siedząc wpatrzyłem się w łupiny ślad –
vi como navegaba una cáscara de sandía.
Losu wędrówkę, i ledwie słyszałem
Apenas escuchaba, sumergido en mi suerte,
Szmer na powierzchni i milczenie dna.
el rumor de la superficie y el silencio del fondo.
Jakby wprost z serca płynąc w dal przez wieki
Como si de mi corazón arrancara su curso,
Dunaj był mądry, nieprżejrzysty, wielki.
era turbio, grande y sabio el Danubio.
Z jak muskuły, gdy zajęty pracą
Igual que los músculos cuando el hombre trabaja,
Człowiek piłuje, kuje, rąbie drwa,
limando, martillando, cavando, levantándose un techo,
Tak się napina, prycha i zatraca
saltaban, se estiraban y enervaban
Ruch wahadłowy kołyszących fal -
cada movimiento y cada ola.
Jak matka, co mnie do snu kołysała,
Y, como mi madre, el río me mecía, me contaba cuentos
Potem całego miasta brudy prała.
y lavaba todas las ropas sucias de la ciudad.
Deszcz zaczął prószyć, lecz jakby mu było
De pronto empezó a lloviznar
już wszystko jedno, co robi, więc znikł.
y, como si todo diera igual, escampó.
W ślad za tamtymi, co w grotach się kryjąc
Tal como aquel que mira la lluvia prolongada
Śledzą ulewę, w niebo patrzę dziś:
desde una cueva, contemplé el horizonte:
Przeszłość, tęczowa niegdyś, apatycznie
como una indiferente, eterna lluvia, iba cayendo
Opada w szarym deszczu na ulicę.
el pasado ya descolorido.
A Dunaj płynie ciągle. Jak niemowlę
Corría el Danubio. Y como un nino en el regazo
Przy piersi matki, która błądzi gdzieś
de una madre fértil y abstraída,
Myślami, tak się kupiły koło mnie
jugaban graciosas las olas
Fale, wpadając w gaworzący śmiech,
y llegaban sonrientes hasta mí.
To znów na czasu prądach dygotały,
Así se estremecían en la corriente del tiempo,
Jak cmentarz, w krzyży szeregach rozchwiały.
como las tambaleantes lápidas de un cementerio.
II
2.
Rzec można czuję, jakbym lat tysiące
Hace cien mil anos miro las cosas
Spoglądał na tc, co dostrzegam teraz.
que ahora veo de repente.
W jednej sekundzie w całość czas się łączy,
Sólo un minuto, y poseo completamente el tiempo
Który wraz ze mną śledzą pokolenia.
que cien mil antepasados miran conmigo.
Widzę to, czego oni nie widzieli,
Veo lo que no vieron, porque cavaron,
Bo zabijali, kochali, orali,
mataron, abrazaron, hicieron lo que tenían que hacer.
A oni widzą, już w sokach materii.
Y ellos, inmersos en la materia, ven
Czego nie będą żywi oglądali.
lo que no veo, si debo confesarlo.
Znamy się, jak się zna smutek ze szczęściem.
Nos conocemos como la pena y la alegría.
Przeszłość jest moja, ich - obecne wody.
Yo poseo el pasado y los antepasados el presente.
Ołówkiem wodzą, gdy ja pisząc wiersze
Escribimos poesía (ellos guían mi lápiz
Czuję ich rękę i rozmyślam o nich.
y yo los siento y los recuerdo).
III
3.
Matka - Kumanka, ojciec - Sekler, w żyłach
Mi madre era cumana, mi padre era sekler,*
Krew miał rumuńską, może nawet czystą.
casi rumano, o tal vez rumano completo.
Matka mnie słodkim mlekiem wykarmiła,
De boca de mi madre era dulce la comida,
A ojciec - prawdą, którą mierzył wszystka.
de boca de mi padre era dulce la verdad.
Rodzice żyją w każdym moim ruchu.
Cada vez que me muevo ellos se abrazan.
Gdy o nich myślę, robi mi się smutno –
Por eso me pongo triste algunas veces
Lecz to mijanie. Z tegośmy. Gdy w duchów
(esto es como la muerte). Yo fluyo de ellos.
Świat popłyniemy, one znów przemówią.
“¡Ya verás cuando no existamos! “, me dicen.
Przemówią, bo ja jestem nimi. Razem
Me lo dicen porque ahora yo soy ellos.
Związani zaraz czujemy się pewniej.
Por eso mi debilidad es mi fuerza.
Jeden wśród wielu, w ich wtopiony twarze
Ahora recuerdo que soy más que muchos,
Jak w prapoczątkach byłem, jestem, będę.
porque soy todos los ancestros hasta el germen primero,
Praprzodkiem jestem pomnożonym w wielu,
soy el Ancestro que se abre para multiplicarse,
Który rodziców kształty na się przyjął,
me divido feliz en mi padre y mi madre,
A oni znowu na dwoje się dzielą
y mi madre y mi padre se dividen en dos
I w taki sposób nieustannie żyję.
¡y yo me multiplico en el ardiente Uno!
Świat cały we mnie. Ta było, co widać:
Yo soy el mundo –todo lo que fue y lo que es–:
Mnóstwo pokoleń walących o siebie.
muchas nacionalidades que entrechocan.
Z przodkami ruszam ojczyznę zdobywać,
Los conquistadores muertos vencen conmigo
Pobitych dziadów udręką się dręczę.
y el dolor de los vencidos es mi condena.
Arpad i Zalan, Werbőczi i Dózsa,
Arpád y Zalán, Werbőczi y Dózsa,**
Turcy, Tatarzy, Rumuni się kłębią
turco, tártaro, eslovaco, rumano, se arremolinan
W sercu, które już przeszłości bezdroża
en este corazón que le adeuda al pasado
Z przyszłością w jedno łączy - nowych Węgrów.
el suave futuro, ¡húngaros de hoy!
Pragnę pracąwać. Już wystarczająca
Yo quiero trabajar. Pero ya basta
Walka za swoje uznać, co minęło.
con el esfuerzo de confesar el pasado
Fale Dunaju: wczoraj, dziś toczące
al Danubio, que es el pasado, el presente y el futuro,
Płyną objęte ramionami miękko.
en donde las suaves olas se entrelazan.
Tym wojnom, które toczyli przodkowie,
La lucha que libraron nuestros antepasados
Wspomnienie nada pokoju granice.
va disolviéndola en paz la memoria,
Przyszliśmy, żeby godzić, co skłócone –
y arreglar al fin nuestras cosas comunes,
Niemała praca to na nasze życie.
esto es nuestro trabajo – y no es poco.
*Los cumanos eran los miembros de una antigua tribu de origen turco. / Sekler: Raza húngara de transilvania.
**Jefe de las tribus húngaras que conquistaron el territorio de Hungría en 896 d. C. / Rey que fue vencido por Árpád durante la conquista. / Jurista del siglo XVI, redactor del código feudal húngaro. / Jefe de una rebelión campesina en el siglo XVI a quien los nobles condenaron a la hoguera.