1.
I
Sentado en la piedra más baja del muelle,
Nad umocnionym kamieniami brzegiem
vi como navegaba una cáscara de sandía.
Siedząc wpatrzyłem się w łupiny ślad –
Apenas escuchaba, sumergido en mi suerte,
Losu wędrówkę, i ledwie słyszałem
el rumor de la superficie y el silencio del fondo.
Szmer na powierzchni i milczenie dna.
Como si de mi corazón arrancara su curso,
Jakby wprost z serca płynąc w dal przez wieki
era turbio, grande y sabio el Danubio.
Dunaj był mądry, nieprżejrzysty, wielki.
Igual que los músculos cuando el hombre trabaja,
Z jak muskuły, gdy zajęty pracą
limando, martillando, cavando, levantándose un techo,
Człowiek piłuje, kuje, rąbie drwa,
saltaban, se estiraban y enervaban
Tak się napina, prycha i zatraca
cada movimiento y cada ola.
Ruch wahadłowy kołyszących fal -
Y, como mi madre, el río me mecía, me contaba cuentos
Jak matka, co mnie do snu kołysała,
y lavaba todas las ropas sucias de la ciudad.
Potem całego miasta brudy prała.
De pronto empezó a lloviznar
Deszcz zaczął prószyć, lecz jakby mu było
y, como si todo diera igual, escampó.
już wszystko jedno, co robi, więc znikł.
Tal como aquel que mira la lluvia prolongada
W ślad za tamtymi, co w grotach się kryjąc
desde una cueva, contemplé el horizonte:
Śledzą ulewę, w niebo patrzę dziś:
como una indiferente, eterna lluvia, iba cayendo
Przeszłość, tęczowa niegdyś, apatycznie
el pasado ya descolorido.
Opada w szarym deszczu na ulicę.
Corría el Danubio. Y como un nino en el regazo
A Dunaj płynie ciągle. Jak niemowlę
de una madre fértil y abstraída,
Przy piersi matki, która błądzi gdzieś
jugaban graciosas las olas
Myślami, tak się kupiły koło mnie
y llegaban sonrientes hasta mí.
Fale, wpadając w gaworzący śmiech,
Así se estremecían en la corriente del tiempo,
To znów na czasu prądach dygotały,
como las tambaleantes lápidas de un cementerio.
Jak cmentarz, w krzyży szeregach rozchwiały.
2.
II
Hace cien mil anos miro las cosas
Rzec można czuję, jakbym lat tysiące
que ahora veo de repente.
Spoglądał na tc, co dostrzegam teraz.
Sólo un minuto, y poseo completamente el tiempo
W jednej sekundzie w całość czas się łączy,
que cien mil antepasados miran conmigo.
Który wraz ze mną śledzą pokolenia.
Veo lo que no vieron, porque cavaron,
Widzę to, czego oni nie widzieli,
mataron, abrazaron, hicieron lo que tenían que hacer.
Bo zabijali, kochali, orali,
Y ellos, inmersos en la materia, ven
A oni widzą, już w sokach materii.
lo que no veo, si debo confesarlo.
Czego nie będą żywi oglądali.
Nos conocemos como la pena y la alegría.
Znamy się, jak się zna smutek ze szczęściem.
Yo poseo el pasado y los antepasados el presente.
Przeszłość jest moja, ich - obecne wody.
Escribimos poesía (ellos guían mi lápiz
Ołówkiem wodzą, gdy ja pisząc wiersze
y yo los siento y los recuerdo).
Czuję ich rękę i rozmyślam o nich.
3.
III
Mi madre era cumana, mi padre era sekler,*
Matka - Kumanka, ojciec - Sekler, w żyłach
casi rumano, o tal vez rumano completo.
Krew miał rumuńską, może nawet czystą.
De boca de mi madre era dulce la comida,
Matka mnie słodkim mlekiem wykarmiła,
de boca de mi padre era dulce la verdad.
A ojciec - prawdą, którą mierzył wszystka.
Cada vez que me muevo ellos se abrazan.
Rodzice żyją w każdym moim ruchu.
Por eso me pongo triste algunas veces
Gdy o nich myślę, robi mi się smutno –
(esto es como la muerte). Yo fluyo de ellos.
Lecz to mijanie. Z tegośmy. Gdy w duchów
“¡Ya verás cuando no existamos! “, me dicen.
Świat popłyniemy, one znów przemówią.
Me lo dicen porque ahora yo soy ellos.
Przemówią, bo ja jestem nimi. Razem
Por eso mi debilidad es mi fuerza.
Związani zaraz czujemy się pewniej.
Ahora recuerdo que soy más que muchos,
Jeden wśród wielu, w ich wtopiony twarze
porque soy todos los ancestros hasta el germen primero,
Jak w prapoczątkach byłem, jestem, będę.
soy el Ancestro que se abre para multiplicarse,
Praprzodkiem jestem pomnożonym w wielu,
me divido feliz en mi padre y mi madre,
Który rodziców kształty na się przyjął,
y mi madre y mi padre se dividen en dos
A oni znowu na dwoje się dzielą
¡y yo me multiplico en el ardiente Uno!
I w taki sposób nieustannie żyję.
Yo soy el mundo –todo lo que fue y lo que es–:
Świat cały we mnie. Ta było, co widać:
muchas nacionalidades que entrechocan.
Mnóstwo pokoleń walących o siebie.
Los conquistadores muertos vencen conmigo
Z przodkami ruszam ojczyznę zdobywać,
y el dolor de los vencidos es mi condena.
Pobitych dziadów udręką się dręczę.
Arpád y Zalán, Werbőczi y Dózsa,**
Arpad i Zalan, Werbőczi i Dózsa,
turco, tártaro, eslovaco, rumano, se arremolinan
Turcy, Tatarzy, Rumuni się kłębią
en este corazón que le adeuda al pasado
W sercu, które już przeszłości bezdroża
el suave futuro, ¡húngaros de hoy!
Z przyszłością w jedno łączy - nowych Węgrów.
Yo quiero trabajar. Pero ya basta
Pragnę pracąwać. Już wystarczająca
con el esfuerzo de confesar el pasado
Walka za swoje uznać, co minęło.
al Danubio, que es el pasado, el presente y el futuro,
Fale Dunaju: wczoraj, dziś toczące
en donde las suaves olas se entrelazan.
Płyną objęte ramionami miękko.
La lucha que libraron nuestros antepasados
Tym wojnom, które toczyli przodkowie,
va disolviéndola en paz la memoria,
Wspomnienie nada pokoju granice.
y arreglar al fin nuestras cosas comunes,
Przyszliśmy, żeby godzić, co skłócone –
esto es nuestro trabajo – y no es poco.
Niemała praca to na nasze życie.
*Los cumanos eran los miembros de una antigua tribu de origen turco. / Sekler: Raza húngara de transilvania.
**Jefe de las tribus húngaras que conquistaron el territorio de Hungría en 896 d. C. / Rey que fue vencido por Árpád durante la conquista. / Jurista del siglo XVI, redactor del código feudal húngaro. / Jefe de una rebelión campesina en el siglo XVI a quien los nobles condenaron a la hoguera.