Onde está a tirania,
Gdje je tiranija,
aí está a tirania,
não só nas espingardas,
tu je tiranija
não só atrás das grades,
ne samo u puščanim cijevima,
não só nas salas de interrogatório,
não só noite de vela,
ne samo u zatvorskim zijevima,
ou na voz da sentinela,
aí está a tirania,
ne samo u sobama gdje priznaju,
não só na noite de fumo,
ne samo u noćima što izdaju
na inflamada acusação,
não só na confissão,
vike stražara; gdje je tiranija,
no morse dos toques na parede,
tu je tiranija
não só na sentença fria
do juiz que culpados pronuncia,
ne samo u dimno-tamnim
aí está a tirania,
não só na militar
optužbama isklupčanim,
ordem de «fogo» ou de «sentido»,
u priznanjima optuženika,
no rufar do tambor
e no modo como o corpo
morze-znacima zatvorenika,
para a cova é sacudido,
ne samo u hladnim odlukama
não só nas novidades
apenas sussurradas
sudaca: kriv je! — osudama;
pelas frestas das portas
antes de fechadas,
tu je tiranija
no dedo sobre a boca
ne samo u vojničkim ostrugama,
para bocas caladas,
aí está a tirania,
u praskavu komandovanju:
não só nas rugas, grades
»Mirno!« — »Pali!« i bubnjanju
construídas nas caras,
e dentro dessas grades
i u torn kako lešinu vuku
os gritos sem palavras,
nas torrentes roladas
u jamu da je mrtvu još tuku,
de lágrimas caladas
ne samo u došapnutim
que aumentam o silêncio
e nas pupilas opadas,
pred vratima odškrinutim
aí está a tirania,
vijestima uplašenim,
não só nos fortes vivas
berrados perfilados
prigušenim, zastrašenim,
com hurras e canções,
ne samo u nom »pst!«
onde está a tirania,
aí está a tirania,
i pred usta stavljen prst,
não só nas próprias mãos
que mornas aplaudem,
gdje je tiranija,
na trombeta, na ópera,
tu je tiranija
também na retumbante
e mentirosa pedra das estátuas,
ne samo u rešetkastim
nas cores, nas galerias,
izrazima lica tmastim,
dentro das molduras,
mesmo já nos pincéis;
za tim rešetkama nijemim
não só no som dos carros
rastejando na noite
jaucima zatomljenim,
silenciosa, e como param
u pljusku suza bez glasa
à porta;
što tišinu ustalasa —
onde está a tirania,
tangivelmente está
pa raste zlom nesmirenim
em tudo,
como nem dantes o teu Deus;
u zjenama raširenim,
aí está a tirania,
u buci kad motor klizne
nos jardins infantis,
nos conselhos do pai,
u noći pa tiho zvizne
nos sorrisos da mãe,
i u tome:
no modo de a criança
responder a um estranho;
pred kapijom stade — kome?
não só no arame farpado,
u tom kad uz »Halo« s žice
não só nas linhas do livro,
nos slogans que enlouquecem
osjećaš kroz slušalice
mais que o arame farpado;
tišinu: netko te čuje,
aí está ela, está
no jogo das escondidas,
strano uho prisluškuje;
como quando a mulher diz
quando voltas meu querido;
i vezan ne samo žicom telefona
nos tão habituais
mučiš se, sapet poput Laokona:
olá-como-vais,
nos apertos-de-mão
u vlaku, avionu, na šinama,
de súbito mais moles,
u gužvi, na dnu, u visinama,
onde repentinamente
gela a cara que amas,
jer je tiranija
porque ela está presente
nos encontros, nas camas,
ne samo u krutom stajanju
não só no interrogatório
u zvonkom »Živio!«, klicanju
mas na confissão,
nas palavras doces
»Hura!«, ne samo u pjevanju,
como mosca no vinho,
neumornom pljeskanju
porque nem nos teus sonhos
estarás sozinho,
dlanova na priredbama,
aí no leito nupcial
e já antes do desejo
ne samo u operama,
porque só achas bela
trubama i nevjerama,
a que já era dela;
com ela te deitavas
ona je na ulicama
e pensavas que amavas,
u jednako preglasnome
no prato ou no copo,
está no nariz e na boca,
veselom i turobnome
no frio e no escuro,
ao ar livre e na tua toca,
spomeniku kamenome,
como se pela tua janela aberta
ona je u dvoranama
entrasse um cheiro a podre,
como se houvesse em casa
sjajnim, na svim izložbama,
uma fuga de gás,
u svakom okviru zlatnu,
quando falas contigo
quem pergunta é a tirania
već u kistu, već u platnu,
e nem no que imaginas
tens autonomia,
jer je tiranij a okrutna
já a via láctea parece
prisutna
fronteira de holofotes
e de campos de minas:
u svemu svega tvog
a estrela é um postigo,
više neg drevni bog;
do céu a tenda vasta
é um campo de trabalho;
jer je tiranija s nama
porque a tirania fala
de febres e de sinos,
u jaslicama,
do padre da confissão,
u očevim savjetima,
do padre do sermão,
igreja, parlamento,
u majčmim osmijesima,
cadafalso – palcos são;
u tom, kako dijete snuje
mal fechas os olhos
e sempre ela te guarda;
da pred strancem zamuckuje,
anda sempre contigo
qual doença ou memória;
kako ti prije šapata
ouves o rolar do comboio
osvrćeš se na sva vrata;
que repete «estás preso»;
na montanha ou na praia
ne samo žici bodljikavoj,
é o ar que respiras;
ne samo u knjizi sumnjičavoj,
no relâmpago reluz,
no som inesperado,
u riječima što jače stežu,
está em cada luz,
no coração que bate;
nego kad te žicom vežu,
na tranquilidade,
ona je na svakom uranku,
no tédio das algemas,
na chuva que desaba
u poljupcu na rastanku,
qual grade até ao céu,
kad žene glas te blagi
na neve que te cerca
como o branco da cela;
pita: vraćaš se, dragi?
é ela que te olha
pelos olhos do teu cão,
kad se javljaš na ulici
e como em cada meta
sa — kako si? — po navici,
estás nas tuas manhãs,
estás nos teus pensamentos,
i u naglom umekšanju
em cada gesto teu;
stisaka pri rukovanju,
como o rio em seu leito
nela segues e a crias;
u tome, kako se trzne
olhas para fora e ela
é que te vê no espelho,
lice ljubovice i smrzne,
ela espreita, não corras,
jer ona već je tamo
és preso e carcereiro;
no cheiro do tabaco,
u onom — nemaš kamo,
no tecido da roupa
ne samo u saslušanju,
ela vai-se entranhando
e entra-te nos miolos;
i u tvome je priznanju,
julgas ter uma ideia
mas cada ideia é dela,
u zanosu riječi finu,
podes olhar mas vês
kao muhe strv u vinu,
só o feitiço dela,
e o fósforo que atiraste
jer ni u snu, znam
sem antes o pisares
nisi više sam,
pode atear no bosque
um fogo que te cerca;
bračni je krevet pod njenom vlasti,
ela assim te vigia
no trabalho e em casa;
čak prije njega već je u strasti,
e não sabes que é viver,
od lijepa za te tek ono je ostalo,
que é carne ou que é pão,
que é amar, desejar,
što jednom njezino već je postalo,
ou só abrir os braços,
s njome si ležeć ogolio,
assim fabrica o escravo
as correntes que arrasta;
a vjerovao si ti da si volio;
se comes, a engordas,
para ela geras filhos,
u tanjuru, čaši, svud je ima,
onde está a tirania,
u nosu ti ona, u ustima,
cada qual é um elo,
tu fedes ao seu cheiro,
u svjetlosti i u mraku,
tu mesmo és tirania;
u sobi je i u zraku,
como a toupeira ao sol,
é cega a escuridão,
ko da kroz prozor otvoren
temos medo no quarto
qual se fosse o deserto;
ulazi smrad njezin rastvoren,
porque onde está a tirania
ko da u kući smradni zijev
tudo se torna vão,
mesmo esta fiel canção,
plin pušta svud raspukla cijev,
ou tudo o que se cria,
kad sam sa sobom razgovaraš,
porque ela está
na tua campa já,
njoj, tiraniji, odgovaraš,
quem tu foste dirá,
a ela serve a tua cinza lá.
čak i maštu ona briše,
neovisan nisi više,
čak je Mliječni Put gore bijeli
granična nit gdje sjaj se dijeli,
il minsko polje; zvijezde brode
ko prozori što sve uhode,
razigran nebeski šator
radni je logor i zavor,
jer tiranij a zbori
iz zvonjave zvona, groznice što gori,
iz popa kome se ispovijeda,
iz onog što nam on propovijeda,
crkva, parlament, mučilišta,
sve su to njena tek kazališta;
oku se zatvoriti ne da,
svud ona na tebe gleda,
ko bolest il kao sjena
s tobom je, ko uspomena;
točkovi vlaka škripom ti javljaju:
ti rob si, rob si, stalno ponavljaju;
na planini, uz jezera
to udišeš, svud te tjera,
u cik-caku munje prasne
nečekano plane-gasne,
ona je u buci, sjaju,
čak u srca otkucaju;
ona je u miru rokova,
dosadi okova,
u pljuscima koji s kišom nas vežu,
u rešetkama što do neba seu,
u sniježenju što zabijeli
ćelij e zid cijeli,
ona te gleda zla
kroz oči vjernog psa
i zato, što u svaki cilj ti se utra,
ona je i u tvom sutra,
u svake misli tvoje letu
i u svakom je tvom pokretu,
ko voda korito, ti je paraš,
slijediš je i stalno stvaraš,
pobjeći iz svoga kruga ne da,
iz zrcala te ona gleda,
ona uhada, svudje voditelj,
zarobljenik si i — zarobitelj;
u miris duhana, jela,
u sukno tvog odijela
upija se, tu se drži
do srži prži,
trgnuo bi se, al misli šum
tek od nje prima tvoj um,
gledao bi, al vidiš tek ono
što njen ti vrač pred oči je sklono
i svud te plamen kružeć opsjedne
ko požar šume iz šibice jedne,
jer kada si je zbacio,
ti nju nisi i zgazio,
pa sada na te motri svuda,
u tvornici, domu, nemaš kuda
i ne osjećaš više šta je duh,
šta život, meso, šta je kruh,
šta je to ljubav, osjećaj,
želja i ruku zagrljaj,
okove tako slugan bijedno
sam svoje nosi i kuje ujedno;
kad jedeš, njoj ugađaš,
sinove za nju rađaš,
gdje je tiranija velika
svak j e u lancu tek karika,
iz tebe bazdi, klija
i sam si — tiranija;
jer se već rad tebe ukoči
dijete, u prkos ustoboči,
i u tvom krilu uljuljana
supruga drolja postaje strana;
svi tako kroz sunčan dan lijepi
bazamo ko po mraku slijepi
i vrpoljimo se u našem darmaru,
ma pobjegli od nje čak u Saharu,
jer gdje je tiranija, tamo je stud
i sve je tamo uzalud,
pa i ova pjesma zacijelo
i bilo kakvo drugo djelo,
jer tiranija stoji ko zloba
uza te, živog mrca bez groba,
i za te zbori, kroza te tuži,
njoj čak i prah tvoj služi.