Nincs múlt idő. A múlt nem múlik el.
Geen verleden tijd. Het verleden gaat niet over.
Megőrizzük, ahogy a rég leégett
We bewaren het, zoals het slijk het stuifmeel
erdők virágporát a tómeder
van een lang afgebrand bos op de bodem
iszapja. Ami volt, nem ér sohase véget:
van een meer. Nooit komt ten einde wat is geweest:
megszűnik és nem tud megszűnni mégse.
het houdt op, terwijl het onmogelijk ophouden kan.
Mint a málnadzsemben rekedt darázs
Als het gezoem van een bij, verstikt in frambozenjam
nem tudni, honnét hangzó zümmögése,
waarvandaan zijn zoemen komt, is ons onbekend,
mint mikor távoli rádióállomás
zoals het gezoem van een verre radiozender
sercegése szüremlik a két szó közti résbe,
in de spleet tussen de twee woorden doorschemert,
míg végül átszakad valami gát,
tot een of andere hindernis uiteindelijk doorbarst,
egy ponton a jelen szövete enged.
op een punt laat de stof los van het heden.
Mondjuk, hiperérzékeny kamerád
Laten we zeggen, je hypergevoelige camera
a néptelen utat, hófoltos búzaföldet
filmt de onbevolkte weg, het tarweveld met sneeuwvlekken,
filmezi napokig, pár szélfútta pocsolyát,
dagen lang, of wat door de wind uiteen gewaaide plassen,
aztán mikor előhívod a filmet,
en wanneer je de film ontwikkelt
döbbenten látod: a földeken át
zie je verbijsterd: door de velden
furcsa egyenruhában katonák menetelnek…
marcheren in vreemde uniformen soldaten…
Menekülők: teherkocsin, gyalog,
Vluchtelingen: te voet, op vrachtwagens,
bőröndöt hurcolnak, vagy megrakott
ze slepen met koffers of duwen volgepakte
gyerekkocsit tolnak, vagy épp egy szál ruhában
kinderwagens, of in schaarse kledij alleen
áradnak végtelen sorban – nem hagy nyomot
stromen ze in eindeloze rijen – hun voeten laten
lábuk az út porában, a szőlődomb sarában…
geen spoor achter in het stof op de weg, in de modder van wijngaarden.
Vagy amikor hazafelé menet
Of op weg naar huis wanneer
a sáros földúton kikászálódsz lerobbant
je op de modderige zandweg onder je auto met panne vandaan
autód alól, és látod, hogy rádsötétedett:
kruipt en ziet dat het donker is geworden om je heen:
sötét eget tükröz a recés keréknyomokban
in de rimpelige karresporen spiegelt het glinsterende water
csillámló víz, már csak alig dereng
een donkere hemel, het gammele bad
az ócska fürdőkád, a szétesett
schemert amper, de uiteen gevallen kinderwagen
gyerekkocsi odébb, a szélső fák tövében,
verderop, aan de voeten van de buitenste bomen,
egyszerre a kopasz gallyak fölé lebeg
plotseling zweeft voorbij de kale takken, omhoog,
a hold gázzal töltött léggömbje, és a fényben
de met gas gevulde ballon van de maan, en in het licht
a domb mögül tankok kanyarodnak elő,
achter de heuvels vandaan draaien tanks naar voren
a holdfényben tisztán kivehető
in het maanlicht is zelfs het gezicht
a kormánynál az arc is, feléd közeledőben,
achter het stuur zuiver zichtbaar, wanneer het je nadert,
mikor épp úgy döntesz, filmforgatás,
net als je besluit, dit is een filmopname,
és közelebb merészkednél: a robbanás,
en je zou je dichterbij willen wagen: de explosie,
a láng, a robbanás, az elszenesedő
de vlam, de explosie, het lichaam dat aan
test, mintha ami történt, nem bírna az időben
het verkolen is, alsof dat wat gebeurd is, niet in staat
odébbforogni, és csak ismételné magát,
zou zijn in de tijd verder te draaien, en alleen zichzelf zou herhalen,
mint elakadt lemez, a fölsértett levegőben…
als een grammofoonplaat, die in de beschadigde lucht is blijven steken…
Vagy biztonsági őr vagy, s éjfélkor körbejársz,
Of je bent beveiligingsbeamte en patrouilleert rond middernacht,
zseblámpád fénye az üres telek
door het licht van je zaklantaarn wordt de grond vol onkruid betast
gyomos földjén motoz, ahol a régi ház
van het braakliggende terrein, waar op het kille spoor
hűlt helyén parkoló vagy irodaépület
van het oude huis een parkeerplein of kantoorgebouw
kel ki, a fénynyaláb lapátnyelet,
uit de grond verreist, de lichtbundel draait het handvat van een spade,
tócsát, téglarakást forgat elő
een plas, een hoop bakstenen tevoorschijn uit
az éjszaka talajából, meszes füvet,
de aarde van de nacht, en door kalk verstijfd gras,
s egyszer csak helyhez szögezi a rémület:
en plots wordt de bundel vastspijkerd door schrik:
látni nem látni mást, csak a betonkeverő
te zien is er niets anders dan het zwaarlijvige silhouet
kövér körvonalát, de mintha emberek
van de betonmolen, maar het is of er zich daar mensen
tolonganának ott, egész harsány tömeg,
verdringen, een hele lawaaierige meute,
lábdobogás, harangszó, sülő hús sercegése,
stampende voeten, klokgelui, het sissen van schroeiend vlees,
vontatott templomi ének, éles gyerek-
temerig gezang in de kerk, in schelle kinder-
hangon mondóka szálldos a puszta föld felett,
stemmen zweven rijmpjes boven de naakte aarde,
visongó nevetés csap részeg hetvenkedésre:
een gillende lach gaat over in dronken grootspraak:
mint éjszaka falakból a meleg,
als in de nacht uit de muren warmte,
úgy párolog a földből elsüllyedt életek
zo wasemt de aarde vreugde en lijden
beléivódott öröme és szenvedése…
van in haar verdronken, gezonken levens…
Vagy este kiszaladsz a kinnfeledt
Of je rent op een avond naar buiten om de was
mosott ruháért, és látod a gyönge szélben
die je daar vergeten was te halen, en je ziet in een briesje
fej nélkül ágáló kísértetek
gebarende spoken zonder hoofd, een rij
sorát röpülni helyben, a szárítókötélen,
vliegen zonder vooruit te komen, op de waslijn,
a kertfal és a pincelejárat közti térben,
in de ruimte tussen de tuinmuur en de ingang van de kelder,
mikor kigyúl egy ablak, és óriási, sárga
op het moment dat een raam oplicht, en een reusachtig, geel
fény-négyszöget terít az udvar sötét füvére,
licht-vierkant op het donkere gras van de binnenplaats legt,
melyet négy részre szabdal a keresztlécek árnya –
in vier stukken gehakt door de schaduw van de latten –
ugyanaz az udvar tíz éve, negyven éve,
het is dezelfde binnenplaats al tien jaar, veertig jaar lang,
s hirtelen úgy érzed: ha visszamégy
en plots voel je: als je teruggaat
az elhagyott, üres szobába, lárma,
naar de verlaten, lege kamer, lawaai,
nevetgélés fogad, az összes villany ég,
gegiechel je tegemoet komen, alle lampen zijn aan,
vörösbort töltenek rég összetört pohárba,
men schenkt rode wijn in lang gebroken glazen,
vagy csak egyvalaki: szokott helyén, a széken,
of alleen één persoon: op de stoel, op zijn vaste plaats,
a lámpa fénykörén túl, s azt mondja: ’Visszatértem,
buiten de lichtkring van de lamp, en zegt: ’Ik ben teruggekeerd,
a telihold talán, vagy fájdalmad mágnese
de volle maan misschien, of de magneet van je pijn
testté rántotta össze ittlétemnek a térben
heeft de afdrukken van mijn hier-zijn,
kóválygó lenyomatait, hogy én, aki
dwalend door de ruimte, tot lichaam samengetrokken, zodat ik, die
csak csöpögő csapokról, gázszámláról beszéltem
ooit slechts over lekkende kranen en gasrekeningen kon praten
valaha, elmondjam, amit sose,
kan zeggen, wat ik nog nooit heb verteld,
s te is elmondd, amit nem mondtál el, míg éltem’.
zodat ook jij vertelt wat je niet hebt gezegd zolang ik leefde.’